Loading...
tr usd
USD
-0.01%
Amerikan Doları
38,85 TRY
tr euro
EURO
0.90%
Euro
43,77 TRY
tr chf
CHF
0.55%
İsviçre Frangı
46,66 TRY
tr cny
CNY
-0.07%
Çin Yuanı
5,39 TRY
tr gbp
GBP
0.71%
İngiliz Sterlini
51,98 TRY
bist-100
BIST
1.33%
Bist 100
9.668,36 TRY
gau
GR. ALTIN
0.85%
Gram Altın
4.035,10 TRY
btc
BTC
0%
Bitcoin
0,00 USDT
eth
ETH
0%
Ethereum
0,00 USDT
bch
BCH
0%
Bitcoin Cash
0,00 USDT
xrp
XRP
0%
Ripple
0,00 USDT
ltc
LTC
0%
Litecoin
0,00 USDT
bnb
BNB
0%
Binance Coin
0,00 USDT
sol
SOL
0%
Solana
0,00 USDT
avax
AVAX
0%
Avalanche
0,00 USDT
okx
  1. Haberler
  2. Teknoloji
  3. Otomatik Sigorta Nedir?

Otomatik Sigorta Nedir?

Elektrik panosunda otomatik sigortalar
Görsel: Oto Zapletal / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
service

Otomatik sigorta nedir sorusu, evinde ya da iş yerinde elektrik panosuna bakan herkesin bir gün merak ettiği konulardan biridir. Otomatik sigorta, bir elektrik devresinden geçen akım belirlenen sınırın üzerine çıktığında devreyi kendiliğinden açan ve arıza giderildikten sonra kolu kaldırılarak yeniden kullanılabilen koruma elemanıdır. Bu yazıda otomatik sigortanın nasıl çalıştığı, çeşitleri, akım değerleri ve seçiminde dikkat edilen noktalar genel hatlarıyla anlatılmaktadır.

Otomatik Sigorta Nedir?

Otomatik sigorta, teknik adıyla minyatür devre kesici, aşırı yük ve kısa devre durumlarında devreyi otomatik olarak kesen bir şalt cihazıdır. Eski tip buşonlu sigortalarda içerideki tel eriyerek devreyi keser ve buşonun değiştirilmesi gerekir. Otomatik sigortada ise herhangi bir parça değiştirilmez; arıza nedeni ortadan kaldırıldıktan sonra kol yeniden yukarı kaldırılır.

Otomatik sigorta nasıl çalışır sorusunun cevabı iki ayrı mekanizmada saklıdır. Termik kısımda bulunan bimetal şerit, uzun süren aşırı yükte ısınarak bükülür ve mekanizmayı tetikler. Manyetik kısımdaki bobin ise kısa devre gibi ani ve çok yüksek akımlarda bir pimi iterek devreyi çok kısa sürede açar. Böylece hem yavaş gelişen aşırı yüklere hem de ani kısa devrelere karşı koruma sağlanır.

Otomatik Sigorta Ne İşe Yarar?

Otomatik sigortanın temel görevi kabloları ve tesisatı korumaktır. Bir kablodan taşıyabileceğinden fazla akım geçtiğinde kablo ısınır, yalıtımı zarar görür ve yangın riski doğar. Sigorta, bu noktaya gelinmeden devreyi keser. Ayrıca bakım ve onarım sırasında ilgili hattın enerjisini kesmek için de kullanılır.

Önemli bir ayrım şudur: otomatik sigorta kişileri elektrik çarpmasına karşı korumak için tasarlanmamıştır. Bu görev kaçak akım koruma rölesine aittir. Güvenli bir tesisatta iki cihaz birlikte bulunur.

Otomatik Sigorta Seçimi Nasıl Yapılır?

Seçimin ilk adımı anma akımıdır. Otomatik sigorta akım değerleri standart bir seri izler; konut ve küçük iş yerlerinde en sık karşılaşılan değerler 6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, 50 ve 63 amperdir. Hangi değerin kullanılacağına hattın yükü ve özellikle kablo kesiti belirleyici olur. Sigortanın anma akımı, koruduğu kablonun taşıyabileceği akımdan büyük olmamalıdır; aksi halde kablo sigortadan önce zarar görür.

İkinci adım açma eğrisidir. Otomatik sigorta çeşitleri bu eğriye göre harflerle ifade edilir:

  • B tipi: Anma akımının yaklaşık 3 ila 5 katında ani açma yapar; aydınlatma ve priz hatları gibi kalkış akımı düşük yüklerde kullanılır.
  • C tipi: Yaklaşık 5 ila 10 katında açar; motor, klima ve benzeri kalkış akımı yüksek yükler için uygundur.
  • D tipi: Yaklaşık 10 ila 20 katında açar; transformatör gibi çok yüksek kalkış akımı çeken endüstriyel yüklerde tercih edilir.

Anahtarlı Otomatik Sigortalar

Anahtarlı otomatik sigorta, üzerindeki kol sayesinde elle açılıp kapatılabilen tiplere verilen yaygın addır. Günümüzde panolarda kullanılan ray tipi sigortaların neredeyse tamamı bu yapıdadır. Kol yukarıdayken devre kapalı, yani enerjilidir; aşağıdayken devre açıktır. Kutup sayısına göre tek kutuplu, nötr kesmeli, iki, üç ve dört kutuplu modeller bulunur. Tek fazlı hatlarda tek kutuplu ya da nötr kesmeli, üç fazlı hatlarda üç veya dört kutuplu sigortalar kullanılır.

Otomatik Sigortalar Nasıl Seçilir?

Anma akımı ve eğri tipinin yanında dikkate alınan diğer ölçütler şunlardır:

  • Kısa devre kesme kapasitesi: Cihazın güvenle kesebileceği en yüksek arıza akımını gösterir ve kiloamper cinsinden etikette yazar. Tesisatın bulunduğu noktadaki olası kısa devre akımına göre belirlenir.
  • Anma gerilimi ve kutup sayısı: Şebeke yapısına uygun olmalıdır.
  • Standart ve belgeler: İlgili standartlara uygunluk işareti taşıyan ürünler tercih edilmelidir.

Otomatik elektrik sigortası nasıl bağlanır sorusuna gelince, genel ilke besleme hattının sigortanın girişine, yük hattının çıkışına bağlanmasıdır. Ancak pano içinde yapılan her işlem hayati tehlike taşır. Sigorta montajı, değişimi ve pano düzenlemesi mutlaka yetkili bir elektrikçi tarafından, enerji kesilerek yapılmalıdır.

Neden Otomatik Sigorta Kullanılmalı?

Otomatik sigorta, attıktan sonra yeniden kurulabildiği için pratik ve ekonomiktir. Açma karakteristiği fabrikada ayarlandığından, eriyen telli sigortalarda görülen uygunsuz tel sarma gibi tehlikeli müdahalelere olanak tanımaz. Hangi hattın attığı kolun konumundan hemen anlaşılır. Sık sık atan bir sigorta ise bir uyarıdır; daha büyük bir sigorta takmak yerine nedenin araştırılması gerekir.

Otomatik Sigorta Hakkında Sık Sorulan Sorular

Otomatik sigorta neden sürekli atar? En yaygın nedenler hatta fazla cihaz bağlanması, arızalı bir cihaz ya da tesisattaki kısa devredir. Sorun devam ediyorsa bir elektrikçi tesisatı kontrol etmelidir.

Atan sigortanın yerine daha yüksek amperli sigorta takılır mı? Hayır. Sigorta kablo kesitine göre seçilir; daha büyük sigorta kablonun aşırı ısınmasına ve yangına yol açabilir.

Otomatik sigorta ile kaçak akım rölesi aynı şey midir? Değildir. Sigorta tesisatı aşırı akıma karşı, kaçak akım rölesi ise insanları elektrik çarpmasına karşı korur.

Doğru seçilmiş ve yetkili kişilerce monte edilmiş otomatik sigortalar, elektrik tesisatının güvenliğinde vazgeçilmez bir rol üstlenir.

0
be_endim
Beğendim
0
dikkatimi_ekti
Dikkatimi Çekti
0
do_ru_bilgi
Doğru Bilgi
0
e_siz_bilgi
Eşsiz Bilgi
0
alk_l_yorum
Alkışlıyorum
0
sevdim
Sevdim
Sorumluluk Reddi Beyanı:

.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

proplbusiness ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!