Türk mutfağında sofraların en tanıdık başlangıçlarından biri mercimek çorbasıdır. Lokantalarda da evlerde de sıkça pişirilen bu çorba, az malzemeyle hazırlanması ve doyurucu olması nedeniyle her mevsim tercih edilir. İyi bir mercimek çorbası tarifi karmaşık teknikler gerektirmez; doğru oranlar ve birkaç küçük ayrıntı yeterlidir. Bu yazıda çorbanın ne olduğu, evde mercimek çorbası pişirmenin adımları ve kıvamı ile lezzeti belirleyen püf noktalar anlatılıyor.
Mercimek Çorbası Nedir?
Mercimek çorbası, çoğunlukla kırmızı mercimeğin soğan, havuç ve patates gibi sebzelerle birlikte haşlanıp ezilmesiyle hazırlanan bir çorbadır. Kırmızı mercimek kabuksuz olduğu için çabuk pişer ve kendiliğinden dağılır; bu özellik çorbaya pürüzsüz kıvamını verir. Yeşil mercimekle yapılan taneli çorbalar ile bulgur ve nane eklenerek hazırlanan ezogelin çorbası da aynı ailenin farklı üyeleri sayılır.
Mercimek bir baklagildir ve bitkisel protein ile lif içerir. Bu nedenle çorba, yanında ekmek ve salata ile hafif bir öğün olarak da tüketilebilir. Süzme ve lokanta usulü gibi adlar ise genellikle çorbanın ne kadar ince ezildiğini ve kıvamının nasıl ayarlandığını anlatır.
Mercimek Çorbası Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki ölçüler yaklaşık dört ile altı kişilik bir tencere çorba içindir.
Malzemeler
- 1,5 su bardağı kırmızı mercimek
- 1 adet orta boy kuru soğan
- 1 adet havuç
- 1 adet küçük patates
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ ya da tereyağı
- 1 yemek kaşığı un (isteğe bağlı)
- 6-7 su bardağı sıcak su ya da et, tavuk veya sebze suyu
- Tuz, karabiber, kimyon
- Üzeri için tereyağı, pul biber ve limon
Hazırlanışı
- Mercimeği suyu berraklaşana kadar yıkayıp süzün.
- Soğanı, havucu ve patatesi küçük küpler hâlinde doğrayın.
- Tencerede yağı ısıtın, soğanı yumuşayana kadar kavurun. Ardından havuç ve patatesi ekleyip birkaç dakika daha çevirin.
- Un kullanılacaksa bu aşamada ekleyin ve kokusu çıkana kadar kısa süre kavurun.
- Mercimeği tencereye alın, sıcak suyu ilave edip karıştırın.
- Kaynadıktan sonra ocağı kısın, kapağı aralık bırakarak sebzeler ve mercimek tamamen yumuşayana kadar pişirin. Bu süre çoğunlukla yirmi beş ile otuz dakika arasındadır.
- Çorbayı el blenderinden geçirin, tuzunu ve baharatlarını ekleyip birkaç dakika daha kaynatın.
- Küçük bir tavada tereyağını eritip pul biberi ekleyin, servis sırasında çorbanın üzerinde gezdirin ve yanında limon dilimi verin.
Düdüklü tencerede pişirme süresi belirgin biçimde kısalır. Hızlı hazırlanan başka bir ev tarifi arayanlar zamanı az olanlar için krep tarifi yazısına bakabilir.
Mercimek Çorbası Yapımında Püf Noktalar
- Mercimeği yıkamak: İyi yıkanan mercimek daha az köpürür ve çorbanın rengi daha parlak olur. Kaynarken yüzeyde biriken köpük kaşıkla alınabilir.
- Sıcak su kullanmak: Kavrulan malzemenin üzerine sıcak su eklemek pişme süresini kısaltır ve unun topaklanma riskini azaltır.
- Tuzu sona bırakmak: Tuzun pişirmenin sonunda eklenmesi yaygın bir alışkanlıktır; böylece çorba koyulaştıktan sonra tuz dengesi daha rahat ayarlanır.
- Kıvamı ayarlamak: Çorba bekledikçe koyulaşır. Isıtırken azar azar sıcak su ekleyip karıştırmak kıvamı yeniden açar.
- Patates ve havuç: Patates çorbaya dolgunluk, havuç ise hafif tatlılık ve renk verir. Un kullanmak istemeyenler patates miktarını biraz artırabilir.
- Süzme çorba: Blenderden sonra çorbayı ince bir süzgeçten geçirmek, lokantalardaki pürüzsüz dokuya yaklaşmayı sağlar.
- Saklama: Çorba soğuduktan sonra kapalı kapta buzdolabında saklanmalı, tüketilecek kadarı iyice ısıtılmalıdır. Porsiyonlanarak dondurucuda da saklanabilir.
Mercimek Çorbası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Mercimek çorbasına un koymak şart mı? Hayır. Un çorbayı bağlamak için kullanılır; patates eklemek ya da mercimek miktarını biraz artırmak benzer bir kıvam sağlar.
Kırmızı mercimeği önceden ıslatmak gerekir mi? Kırmızı mercimek çabuk piştiği için ıslatmak gerekmez, iyice yıkamak yeterlidir.
Çorba neden topaklanır? Genellikle unun soğuk suyla bir anda buluşması ya da yeterince karıştırılmaması nedeniyle olur. Blenderden geçirmek topakları giderir.
Doğru oranlar ve sabırlı bir pişirme ile mercimek çorbası, evde her seferinde aynı lezzette hazırlanabilecek temel tariflerden biri olur.
