Subdomain nedir sorusu, sitesinin farklı bölümlerini ayrı adresler altında yayınlamak isteyenlerin sıkça araştırdığı bir konudur. Subdomain, Türkçe adıyla alt alan adı, ana alan adının önüne eklenen ve ona bağlı olarak çalışan bir adres bölümüdür. Örneğin “ornek.com” bir alan adıysa, “blog.ornek.com” bu alan adının bir alt alan adıdır. Alt alan adı açmak için yeni bir alan adı satın almak gerekmez; alan adının sahibi dilediği adları kendi alan adı altında tanımlayabilir. Bu yazıda subdomain kavramı, ne işe yaradığı ve nasıl açıldığı genel hatlarıyla anlatılmaktadır.
Subdomain Nedir?
Bir internet adresi noktalarla ayrılmış bölümlerden oluşur ve sağdan sola doğru okunur. En sağda “.com” veya “.com.tr” gibi uzantı, onun solunda kayıt ettirilen alan adı, onun da solunda alt alan adı yer alır. Çok bilinen “www” ifadesi de teknik olarak bir alt alan adıdır. Alt alan adları alan adı sistemi (DNS) üzerinde tanımlanan kayıtlarla çalışır: her alt alan adı için bir kayıt oluşturulur ve bu kayıt ziyaretçiyi ilgili sunucuya yönlendirir. Böylece bir alt alan adı ana siteyle aynı sunucuda barınabileceği gibi tamamen farklı bir sunucuya veya hizmete de işaret edebilir.
Subdomain ile alt klasör sıkça karıştırılır. “ornek.com/blog” bir alt klasördür ve ana sitenin bir parçasıdır; “blog.ornek.com” ise ayrı bir site gibi yapılandırılabilen bir alt alan adıdır.
Subdomain Ne İşe Yarar?
Alt alan adları, bir alan adı altında birbirinden bağımsız bölümler oluşturmayı sağlar. Yaygın kullanım alanları şunlardır:
- İçerik türlerini ayırmak: Blog, destek merkezi, forum veya mağaza gibi bölümlerin ayrı adreslerde yayınlanması
- Farklı yazılımlar kullanmak: Ana site bir sistemle, mağaza veya eğitim portalı başka bir sistemle çalıştırılabilir.
- Dil ve bölge sürümleri: Farklı diller veya ülkeler için ayrı adresler oluşturulması
- Test ortamı: Canlı siteye dokunmadan değişikliklerin denendiği bir kopya site kurulması
- Mobil sürüm, müşteri paneli veya uygulama arayüzü: Kullanıcıların giriş yaptığı bölümlerin ana siteden ayrılması
- Harici hizmetleri bağlamak: E-posta, yardım masası veya açılış sayfası hizmetlerinin kendi alan adı altında gösterilmesi
Arama motorları açısından bakıldığında, alt alan adları çoğu zaman ana siteden ayrı bir bölüm gibi değerlendirilebilir. Bu nedenle ana siteyle yakından ilişkili içerikler için alt klasör, bağımsız bir yapı için alt alan adı tercih etmek yaygın bir yaklaşımdır; kesin bir kural yoktur ve karar sitenin yapısına göre verilir. Kullanıma kapalı test alt alan adlarının parola ile korunması ve arama motorlarına kapatılması önerilir. Geliştirme denemeleri için bir diğer yol da siteyi yerelde çalıştırmaktır; bu konu localhost nedir yazısında anlatılmaktadır.
Subdomain Nasıl Açılır?
Alt alan adı, alan adının DNS kayıtlarının yönetildiği yerden ya da hosting kontrol panelinden açılır. Menü adları panele göre farklılık gösterir; ancak izlenen mantık aynıdır.
Hosting Paneli Üzerinden
- Hosting kontrol paneline giriş yapılır ve alan adlarıyla ilgili bölümde alt alan adı oluşturma seçeneği bulunur.
- İstenen ad yazılır ve bağlanacağı ana alan adı seçilir.
- Alt alan adının dosyalarının tutulacağı klasör belirlenir; panel çoğu zaman bunu kendisi önerir.
- Kayıt oluşturulur ve gerekiyorsa bu adres için SSL sertifikası etkinleştirilir.
DNS Kaydı Üzerinden
Alt alan adı farklı bir sunucuya veya harici bir hizmete yönlendirilecekse DNS yönetim ekranında yeni bir kayıt eklenir. Bir IP adresine yönlendirme için A kaydı, başka bir alan adına yönlendirme için CNAME kaydı kullanılır. DNS değişikliklerinin tüm internet genelinde geçerli olması bir süre alabilir; bu nedenle adresin hemen açılmaması olağandır.
Alt alan adı açıldıktan sonra üzerine istenen yazılım kurulabilir. Örneğin bir blog için izlenecek adımlar WordPress site kurma yazısındakiyle aynıdır. Açılabilecek alt alan adı sayısı hosting paketine göre sınırlı olabilir; güncel sınır hizmet sağlayıcıdan öğrenilmelidir.
Subdomain Finder Nedir?
Subdomain finder, bir alan adına bağlı alt alan adlarını listelemeye çalışan araçların genel adıdır. Bu araçlar site sahipleri ve güvenlik ekipleri tarafından kendi alan adlarının envanterini çıkarmak için kullanılır. Unutulmuş test siteleri, eski yönetim panelleri veya artık kullanılmayan bir hizmete işaret eden kayıtlar güvenlik riski oluşturabilir. Düzenli tarama yaparak gereksiz alt alan adlarını ve DNS kayıtlarını kaldırmak iyi bir uygulamadır. Bu tür taramalar yalnızca sahibi olunan veya açıkça yetki verilen alan adlarında yapılmalıdır.
Subdomain Hakkında Sık Sorulan Sorular
Subdomain açmak ücretli mi? Alt alan adı için ayrıca alan adı ücreti ödenmez. Açılabilecek sayı ve olası ek maliyetler hosting paketinin koşullarına bağlıdır.
Subdomain için ayrı SSL sertifikası gerekir mi? Her alt alan adının sertifika kapsamında olması gerekir. Bu, ayrı bir sertifikayla ya da tüm alt alan adlarını kapsayan joker (wildcard) sertifikayla sağlanabilir.
Subdomain sonradan silinebilir mi? Evet. Panelden kaldırılabilir; ancak silmeden önce dosyaların ve veritabanının yedeği alınmalı, ilgili DNS kaydı da temizlenmelidir.
Subdomain, tek bir alan adı altında düzenli ve birbirinden bağımsız bölümler kurmanın pratik yoludur; doğru planlandığında hem yönetimi hem de güvenliği kolaylaştırır.
