Gün içinde sürekli düzeltilmesi gereken bir eşarp, en özenli kombinin bile konforunu bozar. Bu yüzden kaymayan eşarp kumaşları, tesettür giyim tercih edenlerin alışverişte en çok önem verdiği konulardan biridir. Bir eşarbın kayıp kaymaması yalnızca desenine ya da fiyatına değil; lifin türüne, dokuma biçimine, yüzeyin mat ya da parlak oluşuna ve ağırlığına bağlıdır. Genel kural basittir: Yüzeyi pürüzsüz ve parlak olan kumaşlar daha kolay kayar, mat ve hafif dokulu yüzeyler ise tutunur.
Hangi Eşarplar Kaymaz?
Kaymaz eşarp arayanlar için en güvenli seçenekler, doğal lif içeren ve yüzeyi mat olan kumaşlardır. Bu grupta öne çıkanlar şunlardır:
- Pamuk: Lifleri hafif pürüzlü olduğu için saça ve boneye iyi tutunur, nefes alır, günlük kullanımda rahattır.
- Pamuk karışımlı kumaşlar: Pamuk-ipek ve pamuk-viskon karışımları hem yumuşak döküm hem de tutunma sağlar.
- Yün ve yün karışımları: Dokulu yüzeyi sayesinde yerinde durur; kış aylarında ayrıca sıcak tutar.
- Keten ve keten karışımları: Mat ve tok yapısıyla kaymaya karşı dirençlidir, yaz aylarında serin tutar.
- Krep dokulu kumaşlar: Yüzeydeki ince kıvrımlı doku sürtünmeyi artırır.
Hangi Eşarplar Kayma Yapmaz?
Kumaşın adı kadar, nasıl dokunduğu ve işlendiği de belirleyicidir. Aynı liften üretilen iki eşarp, dokuma ve apre farkı nedeniyle bambaşka davranabilir. Kayma yapmayan kaymaz eşarp modelleri genellikle şu özellikleri taşır:
- Mat yüzey: Işığı az yansıtan kumaşlar, saten gibi parlak yüzeylere göre daha fazla sürtünme oluşturur.
- Belirgin doku: Elle dokunulduğunda hafif bir pütür hissi veren dokumalar yerinde kalır.
- Orta ağırlık: Çok hafif ve uçuşan kumaşlar rüzgarda kolayca yer değiştirir; çok ağır kumaşlar ise aşağı doğru çeker. Orta gramajlı eşarplar daha dengelidir.
- Yüksek doğal lif oranı: Polyester oranı arttıkça yüzey genellikle kayganlaşır ve statik elektriklenme artar.
- Yıkanmış veya ön işlemden geçmiş yüzey: Bazı kumaşlar üretimde yumuşatılıp matlaştırılır; bu işlem tutunmayı artırır.
Satın almadan önce kumaşı iki parmak arasında birbirine sürtmek pratik bir testtir. Katlar birbirinin üzerinden çok kolay kayıyorsa eşarbın başta da kayma olasılığı yüksektir. Soğuk aylarda tutunan kumaşlarla nasıl kombin yapılacağı konusunda kış aylarında eşarp kombini yazısına göz atılabilir.
Twill Eşarp Kayma Yapar mı?
Twill, bir lif türü değil, kumaş yüzeyinde çapraz çizgiler oluşturan bir dokuma biçimidir. Bu nedenle twill eşarp için verilecek cevap, kumaşın hangi iplikten dokunduğuna bağlıdır. İpek twill, çapraz dokusu sayesinde saten ipeğe kıyasla daha tok ve daha az kaygandır; yine de ipek olduğu için tamamen kaymaz sayılmaz ve çoğu zaman bone ile kullanılması gerekir. Polyester twill daha uygun fiyatlıdır ancak yüzeyi daha kaygan olabilir. Pamuk veya pamuk karışımlı twill ise bu grubun en iyi tutunan türüdür. Twill eşarpların ortak avantajı, tok yapıları sayesinde verilen şekli korumalarıdır.
Rayon Eşarp Kayma Yapar mı?
Rayon, selüloz esaslı yarı sentetik bir liftir ve Türkiye’de çoğunlukla viskon adıyla bilinir. Rayon eşarp yumuşak, dökümlü ve genellikle mat yüzeylidir; bu özellikleri sayesinde saten ve şifon gibi kaygan kumaşlara göre başta daha iyi durur. Bununla birlikte parlak bitim uygulanmış ya da çok ince dokunmuş rayon türleri kayabilir. Rayonun dikkat edilmesi gereken yanı, ıslakken dayanıklılığının azalması ve yıkamada çekebilmesidir; bu nedenle bakım etiketindeki talimatlara uyulmalıdır.
Eşarbın Kaymaması İçin Ne Yapılmalı?
Kumaş seçimi kadar kullanım biçimi de sonucu etkiler. Eşarp modelleri arasında kaygan bir kumaş tercih edilse bile aşağıdaki yöntemlerle gün boyu sabit bir kullanım sağlanabilir:
- Bone kullanmak: Pamuklu veya penye boneler eşarp ile saç arasında sürtünme yüzeyi oluşturur. Kadife bantlı ve kaydırmaz boneler bu amaçla üretilir.
- Doğru iğneleme: Eşarbı çene altından ve gerekirse yanlardan sabitlemek kaymayı azaltır. Mıknatıslı iğneler ince kumaşlara zarar vermeden tutuş sağlar.
- Saçı düzgün toplamak: Ensede sıkı bir topuz, eşarbın tutunacağı sabit bir zemin oluşturur.
- Yumuşatıcıyı azaltmak: Fazla yumuşatıcı kumaşın yüzeyini kayganlaştırabilir.
- Yüze uygun ölçü seçmek: Çok küçük eşarplar gergin durduğu için daha çabuk yer değiştirir; yeterli büyüklükteki eşarp daha rahat sabitlenir.
- Ütülerken katlama izini belirlemek: Alın kısmına gelecek kenarı ütüyle hafifçe bastırmak, eşarbın şeklini korumasına yardım eder.
Kaymayan Eşarp Kumaşları Hakkında Sık Sorulan Sorular
En az kayan eşarp kumaşı hangisidir? Genel olarak pamuk ve pamuk karışımlı, mat yüzeyli kumaşlar en az kayan türlerdir. Yün ve keten karışımları da iyi tutunur.
İpek eşarp neden kayar? İpek lifleri pürüzsüz ve parlaktır; bu yapı sürtünmeyi azaltır. Twill dokuma ipekler satene göre daha az kayar, bone kullanımı ise sorunu büyük ölçüde giderir.
Bonesiz eşarp kullanılabilir mi? Pamuklu ve dokulu kumaşlarda mümkündür. Kaygan kumaşlarda ise bone kullanmadan gün boyu sabit bir duruş elde etmek zordur.
Kısacası kaymayan bir eşarp için mat, dokulu ve doğal lif oranı yüksek kumaşlara yönelmek, doğru bone ve iğne kullanımıyla da bu seçimi desteklemek yeterlidir.


