Loading...
tr usd
USD
-0.01%
Amerikan Doları
38,85 TRY
tr euro
EURO
0.90%
Euro
43,77 TRY
tr chf
CHF
0.55%
İsviçre Frangı
46,66 TRY
tr cny
CNY
-0.07%
Çin Yuanı
5,39 TRY
tr gbp
GBP
0.71%
İngiliz Sterlini
51,98 TRY
bist-100
BIST
1.33%
Bist 100
9.668,36 TRY
gau
GR. ALTIN
0.85%
Gram Altın
4.035,10 TRY
btc
BTC
0%
Bitcoin
0,00 USDT
eth
ETH
0%
Ethereum
0,00 USDT
bch
BCH
0%
Bitcoin Cash
0,00 USDT
xrp
XRP
0%
Ripple
0,00 USDT
ltc
LTC
0%
Litecoin
0,00 USDT
bnb
BNB
0%
Binance Coin
0,00 USDT
sol
SOL
0%
Solana
0,00 USDT
avax
AVAX
0%
Avalanche
0,00 USDT
okx
  1. Haberler
  2. Teknoloji
  3. Standart Boru Çapları ve DN Karşılıkları

Standart Boru Çapları ve DN Karşılıkları

Farklı çaplarda çelik borular
Görsel: Seamless Steel Pipes / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
service

Standart boru çapları ve DN karşılıkları, tesisat işlerinde en sık karıştırılan konuların başında gelir. Bunun nedeni, boru çaplarının üç farklı dille ifade edilmesidir: DN ile gösterilen anma çapı, inç ile gösterilen anma ölçüsü ve milimetre cinsinden gerçek dış çap. Bir borunun üzerinde yazan değer çoğu zaman cetvelle ölçülen değerle aynı değildir. Bu yazıda boru çap ölçüleri nasıl okunur, boru dış çapları hangi değerlere karşılık gelir ve siyah, plastik ve PPRC borularda ölçülendirme nasıl farklılaşır sorularına açıklık getirilmektedir.

DN (Diameter Nominal), borunun anma çapını gösteren birimsiz bir sayıdır. Borunun iç ya da dış çapını tam olarak vermez; aynı anma çapındaki boru, vana ve bağlantı parçalarının birbirine uyacağını belirten bir sınıflandırma numarasıdır. İnç cinsinden anma ölçüsü de aynı mantıkla çalışır.

Boru Çaplarının Ölçü Tablosu Kullanımı

Bir ölçü tablosunu doğru okumak için önce elinizdeki değerin ne olduğunu bilmek gerekir. Çelik borularda dış çap sabittir, et kalınlığı değiştikçe iç çap değişir. Aşağıdaki tablo, dişli çelik borularda yaygın kullanılan anma çaplarını ve standart dış çapları göstermektedir.

DN İnç Çelik boru dış çapı (mm)
DN 15 1/2″ 21,3
DN 20 3/4″ 26,9
DN 25 1″ 33,7
DN 32 1 1/4″ 42,4
DN 40 1 1/2″ 48,3
DN 50 2″ 60,3
DN 65 2 1/2″ 76,1
DN 80 3″ 88,9
DN 100 4″ 114,3

Tabloya göre sık sorulan “DN 32 kaç inç” sorusunun cevabı 1 1/4 inçtir. Tabloyu kullanırken şu adımlar izlenebilir:

  1. Borunun dış çapı kumpasla ölçülür.
  2. Ölçülen değer tablodaki dış çap sütunuyla eşleştirilir.
  3. Aynı satırdaki DN ve inç değeri, alınacak bağlantı parçasının anma ölçüsünü verir.

Boru diş ölçüleri de anma çapıyla adlandırılır. Bu nedenle 1/2 inç diş, cetvelle ölçüldüğünde 12,7 mm değil, yaklaşık 21 mm dış çap verir; çünkü ad, dişin değil borunun anma ölçüsünden gelir. Diş açılmış parçalarda ölçüyü doğrulamak için diş tarağı ve üretici kataloğu kullanmak en sağlıklı yoldur. Et kalınlıkları ve iç çaplar ise borunun serisine göre değiştiğinden ilgili ürün standardından veya üretici tablosundan kontrol edilmelidir.

Siyah Boru Çapları Tablosu / Siyah Boru Nedir?

Siyah boru, yüzeyi galvanizle kaplanmamış karbon çeliğinden üretilen borudur. Adını, üretim sonrası yüzeyinde kalan koyu renkli oksit tabakasından alır. Dikişli veya dikişsiz üretilebilir; kaynaklı ya da dişli olarak birleştirilir. Isıtma tesisatları, yangın hatları, basınçlı hava ve çeşitli endüstriyel hatlarda yaygındır. Korozyona karşı kaplaması bulunmadığından içme suyu hatlarında tercih edilmez.

Siyah boru çapları yukarıdaki tabloda verilen anma çapı ve dış çap düzenini izler. Örneğin 1 inç siyah borunun dış çapı 33,7 mm, 2 inç borunun dış çapı 60,3 mm olarak kabul edilir. Aynı dış çapta hafif, orta ve ağır seri gibi farklı et kalınlıkları bulunduğu için basınç dayanımı ve iç çap seriye göre değişir.

Plastik Boru Çapları Tablosu / Plastik Boru Nedir?

Plastik boru; PVC, polietilen (PE), polipropilen (PP) ve benzeri polimerlerden üretilen boruların genel adıdır. Hafiflikleri, korozyona uğramamaları ve kolay işlenmeleri nedeniyle temiz su, atık su, sulama ve altyapı hatlarında kullanılır. Plastik borularda ölçülendirme çelik borulardan farklıdır: borunun üzerinde yazan değer doğrudan milimetre cinsinden dış çaptır. Yaygın basınçlı plastik boru dış çapları 20, 25, 32, 40, 50, 63, 75, 90 ve 110 mm şeklinde sıralanır. Atık su borularında ise 50, 75 ve 110 mm gibi çaplar sıkça görülür.

Plastik borularda et kalınlığı basınç sınıfına göre belirlenir; aynı dış çapta, basınç sınıfı yükseldikçe et kalınlığı artar ve iç çap küçülür. Bu yüzden debi hesabı yapılırken dış çap değil, ilgili basınç sınıfının iç çapı kullanılmalıdır.

PPRC Boru Çapları Tablosu / PPRC Boru Nedir?

PPRC (PP-R), polipropilen random kopolimer hammaddesinden üretilen ve binalarda sıcak-soğuk temiz su tesisatında yaygın biçimde kullanılan plastik borudur. Parçalar, füzyon kaynağı adı verilen yöntemle ısıtılarak birbirine kaynatılır. PPRC borular da dış çapla adlandırılır. Dişli bağlantı parçalarıyla eşleştirmede piyasada kullanılan yaygın karşılıklar şöyledir:

PPRC dış çapı (mm) Yaygın inç karşılığı
20 1/2″
25 3/4″
32 1″
40 1 1/4″
50 1 1/2″
63 2″

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: 32 mm PPRC boru ile DN 32 çelik boru aynı şey değildir. 32 mm PPRC boru 1 inç bağlantıyla eşleşirken, DN 32 çelik boru 1 1/4 inçtir. Malzeme değiştiğinde tablo da değişir. Farklı malzemelerin bir arada kullanıldığı tesislerde benzer bir ölçü dikkati elektrik tarafında da gerekir; örnek olarak antigron kablo nedir yazısına bakılabilir.

Standart Boru Çapları Hakkında Sık Sorulan Sorular

DN ile inç aynı şey midir? İkisi de anma ölçüsüdür ve birbirinin karşılığı olarak kullanılır; ancak hiçbiri borunun gerçek iç ya da dış çapını tam olarak vermez.

DN 25 kaç inçtir? DN 25, 1 inç anma ölçüsüne karşılık gelir ve çelik boruda dış çap 33,7 mm’dir.

Boru çapı nasıl ölçülür? Kumpasla dış çap ölçülür ve ilgili malzemenin tablosundan anma ölçüsü bulunur. Basınçlı hatlarda ve doğal gaz gibi tehlikeli akışkanlarda seçim ve montaj yetkili tesisatçıya bırakılmalıdır.

Boru seçerken malzemeyi, anma çapını ve gerçek dış çapı birlikte değerlendirmek, yanlış parça alımının ve sızdırmazlık sorunlarının önüne geçer.

0
be_endim
Beğendim
0
dikkatimi_ekti
Dikkatimi Çekti
0
do_ru_bilgi
Doğru Bilgi
0
e_siz_bilgi
Eşsiz Bilgi
0
alk_l_yorum
Alkışlıyorum
0
sevdim
Sevdim
Sorumluluk Reddi Beyanı:

.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

proplbusiness ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!